Mindfulness i medytacje – często pomagają, czasem mogą szkodzić
Ćwiczenia mindfulness oraz różne techniki medytacyjne, takie jak uważne oddychanie czy skanowanie ciała, zyskały w ostatnich latach ogromną popularność. Wielu ludzi stosuje je, by lepiej radzić sobie z codziennym stresem, poprawić koncentrację i kontakt z własnymi emocjami.
Jak medytacja poprawia pracę mózgu i zdrowie psychiczne?
W idealnych warunkach tego typu praktyki mogą rzeczywiście wzmacniać odporność psychiczną i poprawiać samopoczucie. Jednak – jak podkreślają eksperci – kluczowe są tu równowaga i umiar. Zbyt intensywna lub nieodpowiednio dobrana praktyka może przynieść odwrotny skutek.
Psychiatrka Willoughby Britton z Brown University zwraca uwagę, że medytacja działa jak „podkręcanie głośności” naszych emocji. Oznacza to, że osoby wrażliwe mogą być bardziej narażone na negatywne reakcje, zwłaszcza przy długotrwałym lub intensywnym stosowaniu tych technik.
Badania pokazują też, że mindfulness nie jest uniwersalnym rozwiązaniem dla wszystkich. Niektóre osoby mogą doświadczyć pogorszenia nastroju, lęku czy nawet poczucia oddzielenia od rzeczywistości.
Skutki uboczne treningów uważności i medytacji, o których nie wszyscy wiedzą
Najczęstsze negatywne skutki uboczne medytacji i mindfulness obejmują:
- Bezsenność – osoby medytujące ponad 30 minut dziennie mogą mieć problemy z zasypianiem i jakością snu.
- Lęk i depresja – badania wykazały, że nawet 25% regularnie medytujących doświadczyło ataków paniki lub pogorszenia nastroju.
- Zaburzenia dysocjacyjne i depersonalizacja – u niektórych pojawia się niepokojące poczucie „oddzielenia” od siebie lub otoczenia.
- Objawy psychotyczne – rzadziej, ale możliwe są epizody przypominające psychozę, szczególnie u osób podatnych.
Co ważne, skutki uboczne mogą dotknąć także osoby bez wcześniejszych problemów ze zdrowiem psychicznym. Długotrwałe lub zbyt intensywne praktyki mogą prowadzić do utrzymujących się przez wiele tygodni objawów, które poważnie wpływają na codzienne funkcjonowanie.
Wśród ekspertów coraz częściej pojawiają się głosy, że informacje o ryzyku związanym z medytacją powinny być bardziej dostępne. Wielu nauczycieli i autorów aplikacji do mindfulness nie informuje użytkowników o potencjalnych zagrożeniach.
Różnorodność technik i indywidualne podejście są kluczowe dla bezpiecznego korzystania z praktyk uważności. Warto eksperymentować z różnymi metodami i obserwować własne reakcje, a w razie niepokojących objawów – skonsultować się z ekspertem.
Artykuł ma charakter informacyjny. Nie stanowi porady medycznej i nie zastąpi konsultacji ze specjalistą.
Źródło: sciencealert.com, wysokieobcasy.pl, rmf.fm
Potrzebujesz pomocy? Oto bezpłatne telefony zaufania
- 116 123 – bezpłatny kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, czynny przez 7 dni w tygodniu w godz. 14.00–22.00
- 116 111 – bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu
- 800 108 108 – bezpłatny telefon wsparcia, czynny od poniedziałku do niedzieli (z wyjątkiem dni świątecznych) w godz. 14.00–20.00
- 121 212 – bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży Rzecznika Praw Dziecka, czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu
- 22 635 09 54 – telefon zaufania dla osób starszych, czynny w poniedziałek, środę, czwartek w godz. 17.00–20.00
Autor: Katarzyna Solecka